نمیشود حسین و محرم را نادیده گرفت . عشق حسین گرمای دلتان و رسای نام او چراغ اندیشه حق طلب همه ما باد .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 

پدر کاغذها را گذاشت روي ميز و خودش را ولو کرد روي زمين ، صدا زد فــرشته ، بابا يک ليوان آب خنک براي من بيار . آب را که سر کشيد انگار زير لب سلام کرد به يکي . فرشته پرسيد بابا چي شد ؟ فرشته مي دانست جواب بابا چيز خوبي نيست . بابا با نگاهــــي سرد اين احســاس او را تاييد کرد. فرشته همانجا کنار بابا نشست و زانو را عَلَم کرد به سينه و در مرثيه سکوتِ بابا ، آرام اشـک ريـخت. فرشته از آن بالا ، از پنجـره مي ديد . بچه هاي محل داشتند تُند تُند پارچه هاي سبز و سياه را به ديوار مي کوبيدند. توي سينه ي فرشته چيزي مثل کبوتر هي پر مي کشيد و هي آرام مي گرفت . بوي اسپند آميخته بود به هُرم گرماي ظهر تابستان و فرشته با نفسي عميق اينها را نثار کبوتر سينه اش مي کرد . حسين سرچرخاند به بالا و چشمش نشست به چشم فرشته ، نگاه ندزديد و فرشته هم خود را عقب نکشيد . حسين با دست ليوان آبي را به فرشته نشان داد که سر مي کشد ، از فرشته آب خواست. انگار او را به ضيافت شور کوچه دعوت کرد. فرشته تور سفيد را کشيد پشت پنجره و چادر نماز را به سر ، پارچ آب را از يخچال برداشت . در را که باز کرد ياد مادرش افتاد ، نسيم از در دويد تو ، چــادر فرشته را رقصاند و کاغذهاي روي ميز را افشاند. فرشته کاغذ آزمايش مادرش را اين بار روي زمين ديد دلش شکست اشک ريخت . به آب خيره شد شفاي مادرش را از پاکي و زلالي او خواست . فرشته براي حسين آب ريخت . حسين آب نخورد به بچه هاي ديگر داد . آبِ توي پارچ که تمام شد حسين با لب تشنه نگاه کشيد به پيشاني بلند فرشته و گفت : دختر همسايه خدا مراد تو را بدهد . فرشته که سرخوش پا توي اتاق گذاشت زنگ تلفن به صدا درآمد گوشي را برداشت مادر بود گفت : فرشته جان امروز حالم خيلي خوب است ، همه چيز مثل معجزه مي ماند.فرشته بغضش را خورد ، مادر پيشانيت را ميبوسم امروز براي ديدنت مي آيم اين را به مادر گفت و گوشي را گذاشت . بغضش ترکید .بچه هاي محل ياحسين ياحسين مي گفتند .

توي شهر ما سر هر چهار راهي دعا مي فروشند ، اين را جوان با تمسخر به زن گفت .

ـ دعاي ندبه ، جوشن کبير ، زيارت عاشورا ، کميل و ...

زن سرش پايين بود ، تک دانه هاي تسبيح از بند سر مي خوردند پايين و او زير لب چيزي نجـوا مي کرد . جوان پوزخندي زد که به نيش مي ماند ، شانه را از روي طاقچه برداشت و به آينه ، موهايش را که پرپشت بود نماياند و به شانه چنگي زد به سرش . گفتم توي اين شهر سر هر چهار راهي دعا ميفروشند شنيدي ؟ پيرزن .

 زن آرام تسبيح را بوسيد و بدون آنکه نگاه از سجاده بردارد. آرام گفت دعاي مادر چي ؟ آنرا هم مي فروشند ؟ حتمن براي خودت بخر .

آرام خودش را ميکشيد کنار پنجره ، پشت به بچه ها ، نگاه مي دواند به حياط ، کاج بلند آن وسط ميشد پرسه گاه نگاهش و من چند روز بود تماشاي خيس او را به حياط مي ديدم ، مي دانستم چيزي دارد خانم معتضدي را آزار ميدهد . از بچه هاي ديگر کلاس ، فقط " خائف " با آن چشماي ريز و تيزش آنطرف کلاس ، کنار ديوار ، متوجه او بود . نه از اين بابت که دلش براي حالت غمبار معلم بسوزد ، نه ، او براي اينکه مي ديد معلم حواس به کلاس ندارد و راحت مي تواند از روي دست اينواون رونويسي کند اين را فهميده بود . نمي توانستم چيزي بنويسم اين حالت خانم ، داشت ديوانه ام مي کرد هيچ چيزي به ذهنم نمي رسيد ، جواب سوال ها را ميدانستم اما قدرت تمرکز کردن نداشتم . لپ گل افتاده ، قشنگي صورتش را صد چندان کرده بود . ثلث اول که کارنامه ام را از دست او گرفتم ، بوسه ي گرمي که از صورتم کرد بهترين جايزه موفقيت درسي زندگي من بود . از يک ماه مانده به شروع مدرسه مادرم را کلافه کردم آنقدر چادرش را کشيدم و چادر سرش کرد و رفت مدرسه تا بالاخره مدير مدرسه قبول کرد من توي کلاس خانم معتضدي بيفتم . سال تحصيلي با نمره هاي 20 ، 20 و 20 من همينطور ادامه داشت تا سه روز پيش که صدام کرد و گفت : فرشيد چرا جواب سوال هاي اجتماعي رو خوب ننوشتي ؟! مگه خوب اين درس رو نخوندي ! ؟ جوابم سکوت بود . ميخواستم دهان باز کنم ؛ چرا خانم خوب خوندم ! خيلي خوب ! ولي شما نذاشتين ! يعني تا شما رو ميديدم با اون حالت غمگين هيچي نمي تونستم بنويسم . ميخواستم بگم : خانم درس " خانواده " رو من از حفظ م کلمه به کلمه ، مو به مو ميخوايد براتون از اول تا آخرش رو از بَر بگم : (( هر آدمي در خانواده ايي متولد ميشود . خانواده مهمترين هسته ي يک جامعه است . خانواده از پدر ، مادر و فرزندان تشکيل شده است . هر يک از اعضاي خانواده وظيفه ايي دارند . "محبت و عشق " اعضا خانواده به يکديگر محيط خانه را گرم و صميمي و پايدار مي کند . احترام در بين اعضاي خانواده يک اصل است و ... )) زنجيره پاسخگويي ذهني من بُريد در سر تکان دادن هاي او و اينکه : از توقع نداشتم فرشيد !!!.

اين امتحان را هم مي دانم که خراب مي کنم ، يعني تقصير خود اوست که نمي گذارد من بنويسم . من آخرين نفري هستم که برگه را مي دهم دست خانم و خسته تر از هميشه خودم را مي کشم به حياط .

خانم معتضدي کمي دير به مدرسه ميرسه نقاشي بکشيد ، چه ميدونم يه کاري بکنيد ديگه تا بياد . اين را آقاي مرتضايي ناظم مدرسه گفت و مبصر کلاس را نشوند روي صندلي و رفت بيرون . دستم عمود چانه ، نگاهم از کنار کاج بلند وسط حياط ميگذشت و ميرسيد به در مدرسه . بي صبرانه منتظر او بودم . آمد . دل توي دلم نبود نمي دانم چرا ؟ دلم شور ميزد .دم در با يکي از معلم ها روبرو شد همديگر را بغل کردند ديدم خانم معتضدي کمي اشک ريخت و از هم جدا شدند . بجه ها که بلند شدند و نشستند صورت خانم پيدا شد ، مثل مبارز مات شده ي بازي شطرنج مات ميشد به زمين . از سرخي صورتش خبري نبود ، لب هاي رنگ و رو رفته و چشمهاي گود افتاده اش توي دلم را خالي کرد ، صورتش به زخمي سياه ميماند روي تنه زيباي کسي که مي شناختم . روي صندلي نشست . همه ساکت بودند . برگه هاي امتحان را گذاشت روي ميز . از يکي خواست برگه ها را به بچه ها بدهد . برگه مرا که مقابلم گذاشت نگاهم از انگشت بدون حلقه ي او به نمره افتاد من از آن امتحان هم نمره ي بدي گرفتم . از آن به بعد خانم معتضدي حلقه به دست نکرد .

چيزي توي سينه ام دارد بال بال ميزند .

قار قار قار . کلاغها به ضيافت گورستان آمده اند. پسر دست پدرش را سفت گرفته . هياهو و پرپر زدنها و جنگ منقار کلاغ ها بر سفره مانده از خيرات اهل قبور کمي آنسوتر ، گوشه ي قبرستان نگاه او را بلعيده . پدر دارد با مسئول قبرستان صحبت مي کند . مسئول گورستان ميپرسد : خدا رحمت کند ، پدرپسر سرش را به احترام چند بار تکان مي دهد . مسئول قبرستان مي گويد متوفي مرد است يا زن ؟ پدر مي گويد : خدا رفتگان شما را بيامرزد پدرم هستند . مسئول قبرستان ميگويد : البته مرده مرده است ، نگاهش را تيز ميکند به صورت پدرپسر و با دسپاچگي عذرخواهي مي کند و ادامه ميدهد ؛ ببخشيد ادب ما هم به شغل ما ميماند ، قصدي نداشتم ، گورکن ها از من مي پرسند ، من هم بايد پاسخگوي آنها باشم . پدرپسر چشم دوخته به زمين . مسئول قبرستان مي گويد : راستش منهم اصلا نمي دانم پرسيدن اين سوال چه اهميتي دارد تا به حال هم از آنها نپرسيده ام . دستي به ريش جوگندمي نامنظم صورتش ميکشد و ادامه مي دهد : پرحرفي دارم ميکنم . پدر نگاه از زمين ميکند و ميکشد به صورت مسئول قبرستان و ميگويد نه اتفاقا اين صحبتها اگرچه تلخ است اما تجربه ي تازه ايست . هر کسي فقط يک بار پدرش را به خاک ميدهد حتما بايد در لابه لاي اين اتفاق محتوم حرف هايي هم از اين جنس رد و بد بشود . پسردست پدر را محکم تر از قبل مي فشارد و خود را ميچسباند به پاهاي پدر ، پدرپسر متعجب چشم به آنسو مي اندازد کلاغها يکي از خودشان را دارند دنبال ميکنند و او با چيزي که معلوم نيست چيست به منقار ، خود را از آنها مي دزدد . پدر دستي آرام به سر پسر ميکشد و پسر آرام ميشود دستش هم کمي دور دست پدر شل تر . مسئول قبرستان ميگويد : جثه اش چطور ؟ پدرپسر ميگويد درست هم اندازه ي من .مسئول قبرستان ميگويد : فرقي دارد کجاي قبرستان باشد ؟ پدر پسر ميگويد فکر نمي کنم ، اما يادش مي آيد بابا اهل آرامش بود اهل سکوت اهل تفکر . اين را تندي به مسئول قبرستان ميگويد ، مرحوم بابا اهل آرامش ، سکوت و تفکر بود . مسئول قبرستان با يک طرف صورت ميخندد و مي گويد : پنج ـ شش ساليست اينجا مشغول شده ام همه ي مرده ها اهل همينها هستند اين زنده ها هستند که از اين صفات دورند . پدر پسر رنگش کمي سرخ ميشود مثل اينکه عصباني شده باشد : گفتم پدرم اهل اينها بودند . مسئول قبرستان کمي چشمش را تنگ مي کند و ميگويد : آه ببخشيد شما داريد راجع به پدر زنده تان حرف ميزنيد و من درکم از آدم مرده ايست . پدرپسر تسليم منطق قبرستان ميشود . جواب آميخته به طعنه هاي فلسفي مسئول قبرستان او را ياد پدر مي اندازد . هميشه ميگفت تولد اتفاقيست و مرگ جبري ، او مي گفت هر ملاقات تازه دنيايي از مکاشفات روحي و رواني در پي دارد بايد اهل کشف و نظاره بود . پدرپسر روي شناسنامه سنگي مردگان پا به پا ميکند و از روي دو قبر هم سطح ميگذرد ، مسئول قبرستان به قسمتي از قبرستان ميرسد که ديگر سنگي نيست خاک است و چند گودال کنده شده در هم آغوشي هم . يقه ي کت رنگ و رو رفته به توسي رنگ ماناي خود را صاف ميکند و همانجا ميماند .پدرپسر ميخواهد چيزي بگويد ، مسئول قبرستان نفس او را قبل از اينکه صدا بشود ميبرد و ميگويد : امروز اينجا خلوت است دو هفته ي ديگر اين طرف شلوغ تر از آن طرف ميشود . پدرپسر نگاهش را تيز ميکند در افق ، جايي که دسته ايي پرند بال ميکشيدند و آفتاب بريده را مي بيند که تنگ آسمان دارد آرام آرام تسليم شب ميشود . دست پسر از دست پدر سُر ميخورد . پدرپسر تمام قرارها را با مسئول قبرستان ميگذارد ، مراسم آنها صبح بود بعد از طلوع خورشيد . پدرپسر به مسئول قبرستان ميگويد : ميخواهم پدرم يک روز ديگر را ببيند . مسئول قبرستان نيشخندي ميزند اگرچه به اين طرز تلقي مردجوان اعتراض دارد اما چيزي نمي گويد . آفتاب که خود را به زمين مي نماياند ، گورستان و اهالي آن در آرامش ، سکوت و تفکر روز خود را با ميزباني گروهي آغاز کردند که جسد مردجواني را به دوش ميبردند تا انتهاي قبرستان آنجا که ديگر سنگي نبود خاک بود و چند گودال کنده شده در هم آغوشي هم . يکي از گودالها را مرتب کرده بودند و او جايگاه مردجوان بود . مسئول قبرستان با کت رنگ و رو رفته به طوسي رنگ ماناي خود که يقه ي ناصافي داشت گوشه ايي ايستاده بود و ميديد که پسر مرد جوان دست زني سيه پوش را گرفته و دنبال جمعيت جسد را همراهي مي کند .

سرش پايين بود به زحمت نوک پاي ورم کرده را کرد توي دهانه دمپايي هاي لاستيکي ، چشم از زمين کنـد و دواند به آسمان ، نفس عميقي به ريه ها داد ، باز دمش شد آهي تلخ . پيرزن تلاش کرد دستش را بگيرد ، نگاه تـُرش کرد و زن دانست ميخواهد تنها باشد . وزنش را انداخت روي عصا ، چوب کفِ دستش را کمي رنجاند . به سختي سکوي کشيده به حياط را پيمود ، کمي ماند تا جان بگيرد ، قدم هاي سستش با چوب ميخ ميشد به زمين ، با مشقت خود را رساند . "درخت انجير" را در آغوش گرفت و بوسش کرد ، چشمانش از شکست نور و آب سوخت ، آستين به چشم کشيد و رو برگرداند ، پيرزن را ديد آنسوي پنجره اشک ميريزد . زن که دستش را گرفت بنشيند روي تخت ، گفت : ميخواستم با درختي که پنجاه سال است هر تابستان مرا مهمان ميوه ي خود کرده ، خداحافظي کنم . پيرزن بغضش نشست به سکوت . او گفت : زن دلم تنگ مي شود براي تمام زيبايي هاي دنيا . پيرمرد صبح چشم به دنيا باز نکرد .

سلام مادر جان . سلام عزيز دلم ، حالت خوب ؟ الهي قربونت برم صدات گرفته ؟ نه . تور خدا چيزيت شده ؟ هيچيم نيست مادر.راست ميگي !؟ واقعا میگم ، هيچيت نيست ؟ نه هيچي . اما مثل اينکه سرماخوردي . نه مادر جان حساسيته . حساسيت به چي ؟ نمي دونم . مثل اينکه غذاي ظهر دانشگاه خيلي چرب بود ، گلوم يه کمي گرفته . گلم ، ريحانه جان ، تو بايد خيلي بيشتر از اين مراقب خودت باشي . هوا چطوره اونجا ؟خوبه فقط باد پاييز يواش يواش داره گرماي آفتابو پس ميزنه . خوب لباس گرم با خودت بردي ؟ آره . خوابگاه چي ، گرم هست ؟ آره مادر . قربونت برم الهي خيلي مراقب خودت باش . حتما . حتما . ريحانه جان نمي خوام ناراحتت کنم ميشه ؟؟!!آ ره مادر براي همين زنگ زدم . ريحانه گوشي را آرام مي گذارد روي سينه اش و او صداي طپش قلبش را مي شنود . اشک راه ميگيرد به صورت پرچروکش و نگاه مي دوزد به عکس همايون که دو سال پيش مرگ مغزي شد . قلب پسر هديه ي مادرانه ي او بود به سينه ي ريحانه .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

دست مي اندازم روي شانه اش ، الان دارم درست عضلات کم حجم و ناچيز پشت گردنش را لمس مي کنم ، سرش را انداخته پايين ، اداي آدم هاي شرمنده را در مي آور ، اما مثل اينکه واقعا شرمنده است . از هيچ کلمه ايي نمي توان استفاده کنم ، هيچ حرفي به ذهنم نمي رسد ! به دهانم نمي چرخد . نمي دانم چه بايد بکنم و چه بايد بگويم و او هم مثل اينکه اين را خوب فهميده ، او هم هيچ چيزي نمي گويد ، کاري هم نمي کند . دست ديگرم را دراز ميکنم ، کف دستم به طرف اوست و او کيف را آرام ميگذارد توي دست من . چند لحظه ايست رسيده ايم به يک ديوار بلند . با همان دستم که پشت گردنش است مجبورش ميکنم تکيه بدهد به ديوار و فشار ديگري مي آورم تا چشمانش را از زمين بکَند . مجبور ميشود همين کار را بکُند . او دارد صورتم را مي بيند اما چشمانش را از چشمانم مي دزد . صورت آفتاب سوخته ايي دارد . لبانش خشک خشک شده ، هراس صورت آدم را مثل خوره ميخورد ، آب دهان را خشک ميکند مثل آفتاب کوير . ستوان يکم "احمد بخشنده " که منم هيچ حرفي به ذهنش نمي رسد ! به دهانش نمي چرخد . نمي داند چه بايد بکند و چه بايد بگويد !؟ دست بند آهني که به کمر دارد شايد بايد الان به کار بيايد اما نمي تواند خودش را قانع کند با اين دست بند مچ کودک ده ساله اي را به دستان پولادي قانون بدهد . نمي دانم اينجا بايد "احمد بخشنده" تصميم بگيرد يا "ستوان يکم احمد بخشنده " چقدر بد شده که ستاره ها را از آن بالا کشانده اند اينجا روي شانه هاي من . چشمان اين پسر مثل اينکه فقط خاک را مي بيند نه ستاره ها را . باز هم چشم دوخته به زمين به خاک به سنگ . آرام دارم فشار دستم را از پشت گردنش کم ميکنم . همانطور کم و کمتر و حالا دستانم آزاد است و او آزادتر . مقابلش خبردار ايستاده ام . او همانطور دارد با چشم زمين را ميکاود . ناگهان مچ دستش را مي گيرم و او سريع چشم مي دوزد توي چشمانم و من مي بينم که ترس مردمک چشمش را چقدر گشاد کرده ، پلکش دارد تند تند ميپرد اما پلک نمي زند . فشار سختي به مچ دستش ميدهم احساس ميکنم سوزن قانون را بايد کمي توي پوستش فرو کنم . ميگويم : سابقه داري . سرش را تند تند به چپ و راست تکان ميدهد . ميگويم :‌ چرا دزدي کردي ؟ دوباره ميرود سراغ زمين . ميگويم : بيچاره اگر پايت به زندان باز شود ديگر آدم معمولي نيستي ميداني ؟ او با کمر خط ميکشد به ديوار و مينشيند زمين . ستاره ي شان راستم به من ميگويد احمد رهايش کن ، بي منت ، فرصت تغيير به او بده . ستاره ي شان چپم ميگويد دستبندش بزن . اين پدرسوخته جايش اينجا .... ميخواهد ادامه بدهد چپ چپ نگاهش ميکنم سکوت ميکند . دست بچه را رها ميکنم . ميگويم بلند شو . بار ديگر بخششي در کار نيست . نمي دانم حرفم را ميفهمد يا نه اما ميگويم : دنيا به آدمهاي خوب خيلي بيشتر از آدمهاي بد احتياج دارد. چشمانش را ميبينم که هنوز نم دارد ، تندي دستم را مي بوسد و مثل باد ميرود سراغ دنيا .